Het verhaal achter Refuga

De historie van de Herkenrodekazerne leest als een roman. Eentje over grandeur, religie en intriges. We vatten het even voor je samen.

Het begon allemaal zowat 800 jaar geleden … In 1192 verkocht Gerard, graaf van Loon, een deel van zijn Hasseltse domein aan een broeder uit de cisterciënzerabdij van Aulne. Die stichtte er een abdij. Een twintigtal jaar later werd de abdij opgenomen in de orde van Cîteaux.

Religieuze refuge

Fast forward naar 1542: abdis Mechtildis de Lechy – van rijke, adellijke komaf – laat in de Maastrichterstraat het refugehuis van Herkenrode bouwen om de kloostergemeenschap op te vangen in tijden van oorlog. Op dezelfde plek waar nu met Residentie Refuga een nieuwe stadsbuurt komt.

Maar ook eeuwen geleden was het geen stoffige, vrome buurt. Wel een statig toevluchtsoord voor de kloostergemeenschap met tuin, dienstgebouwen en paardenstallen, ontworpen door klassevolle architecten en kunstenaars. Een waar stadspaleis in laatmiddeleeuwse stijl.

Brave dutsen en pedante diva’s

Het leven in Herkenrode weerspiegelde enigszins de standenmaatschappij van die tijd. De koordames zijn dochters van de rijke adel. Dat blauwe bloed nemen ze serieus. Ze zitten in het bestuur en verkiezen de abdis. De zusters daarentegen zijn van bescheidener komaf en staan in voor het onderhoud van de abdij.

Vergis je niet: vroomheid en afzondering waren zeker van tel in de kloostergemeenschap. Maar daar hadden vooral de verwaande koordames het moeilijk mee. Ze lapten de regels van de orde aan hun laars en eisten een eigen slaapkamer terwijl de zusters slaapzalen deelden.

Vluchten naar de stad

De 16de eeuw was een roerige tijd. Plunderingen, de verspreiding van ziektes door rondtrekkende bendes … Er loerden allerlei gevaren om de hoek. Vanaf 1568 zijn ook de gevolgen van de godsdienststrijd en de Tachtigjarige Oorlog te merken in Herkenrode. In die periode trekken de dames van de abdij regelmatig naar het refugehuis waar de stevige muren hen bescherming bieden.

Een abrupt einde

Onverwachts breekt in 1790 de Luikse Revolutie uit. Dit betekent het einde voor de kloosterorde in de abdij van Herkenrode. Na 600 jaar. Op 13 december 1796 verlaat een zwijgzame stoet van 26 koordames en evenveel zusters uiteindelijk Herkenrode. De eeuwen daarna wordt het complex uitgebreid en gebruikt als kazerne door zowat 800 militairen. Pas in 1956 verlaten ook zij Herkenrode.

Van toevluchtsoord tot militaire kazerne tot residentiële woonbuurt met universiteitsgebouw. Elke keer weer verwelkomt deze plek nieuw leven. Kom jij het zelf ervaren? Maak snel een afspraak met een bouwadviseur.